Ülkemiz önemli maden kaynaklarına sahiptir ve madencilik sektörü Türkiye ekonomisinin önemli sektörlerinden biridir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2002 yılı verilerine göre madencilik sektöründe üretim yapılan 5000in üzerinde işyerinde 100 binin üzerinde işçi çalışmaktadır. İşçilerin yarıdan biraz fazlası özel sektör maden işletmelerinde çalışmaktadırlar.

Kamu maden işletmelerinde sendikal örgütlenme düzeyinin de yüksek olmasından dolayı işçilerin haklardan yararlanma, işçi sağlığı, iş güvenliği alanlarındaki koşulları ile sosyal ve ekonomik durumları, özel sektör maden işletmelerinde çalışan işçilerle kıyaslandığında, çok daha iyidir.

Özel sektör maden işletmeleri alanında ise tam bir denetimsizlik ve kayıt dışılık hüküm sürmektedir. Genellikle kırsal kesimde her türlü denetimden uzak biçimde faaliyet gösteren bu işletmelerde yetersiz sermaye ve geri teknoloji kullanımı yaygın biçimde karşılaşılan ortak özelliklerdir. İşçilerin sendikal örgütlenme düzeylerinin çok düşük olması da sorunların vahim boyutlara ulaşmasına yol açmaktadır.

Sendikamız bu durumu göz önüne alarak çalışma alanındaki işçilerin ekonomik ve sosyal durumlarını; ekonomik ve sosyal hakları konusunda bilinç düzeylerini ve bu haklara erişim düzeylerini ortaya koymayı amaçlayan bir araştırma yapılmasını kararlaştırdı.

Araştırma İHD ve İŞGÜV ile ortaklaşa yürütülen ve KESK'e bağlı ESM tarafından da desteklenen "Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar" Kampanyası kapsamında yürütüldü.

Araştırmanın özel sektör maden işletmelerinin büyük bölümünün bulunduğu kırsal yerleşim birimlerinde yapılması kararlaştırıldı. Araştırmanın öncelikle işçileri ikinci planda ise yerleşim biriminde yaşayanları hedeflemesi kararlaştırıldı.

Araştırma sonuçlarının araştırma evrenini doğru temsil etmesi için gereken ayrıntılı, işyeri bazında işletme, işçi sayısı ve çalışma alanı gibi bilgilerin temini Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün olumsuz davranışı nedeniyle uzun bir süre aldı.

Araştırma çerçevesinin belirlenmesi için Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklarla ilgili uluslararası belgeler de taranarak her hakkın temel içeriği, ihlal göstergeleri ve olası ihlal biçimleri ile ilgili tesbit çalışması yapıldı. Sağlık hakkı gibi bazı haklar konusunda uluslararası alanda çok kapsamlı çalışmalar yapılmış olmasına karşın çalışmaların oldukça yetersiz olduğu çalışma hakkı, örgütlenme hakkı gibi bazı alanlarda tanımlamaları kendimiz yaptık.

Araştırma için yapılan örneklem çalışması sonucunda Zonguldak, Kütahya, Muğla, Balıkesir, Diyarbakır ve Ordu'da toplam 750 anketin uygulanması kararlaştırıldı.

Anket uygulamasının yapılacağı illerden belirlenen anketörlerin eğitimi Ankara'da gerçekleştirildi.

Alanda anket çalışmaları Eylül 2005 başlarında başladı. Bazı yerlerde işçilerin ankete katılmak konusunda çekingen davranması sonucunda anket çalışmaları başlangıçta öngörülenden oldukça uzun bir sürede tamamlandı.

Mali kısıtlılıklar ve uygulama sürecinde karşılaşılan kimi zorluklar nedeniyle "özel sektör maden işçileri" alanını tam olarak temsil eden bir çalışma olması hedefine ulaşamasa da bu araştırma hem bu alanda ilk olması hem de bu çalışmayı ortaklaşa yürüten kuruluşlarımıza çalışma alanları ile ilgili olarak sağladığı veriler açısından önemli bir çalışma olmuştur.

Dev.Maden-Sen Yayın Kurulu tarafından tasarlanmıştır,
Site içeriği kaynak gösterilmek kaydıyla kullanılabilir.