GÖKÇESU
GÖKÇESU
"öyle bir yol ayırımındasın ki artık
mümkün değil tek başına savunman hiçbir şeyi
ya kalmaya boyun eğeceksin ayaklar altında
ya da yerini alacaksın direnenlerin yanında...!"
(Kemal Özer)
Yaklaşık 2000 işçinin çalıştığı Bolu/Mengen Gökçesu havzasında üretilen linyit kömürü ülkenin en kaliteli kömürü olarak kabul edilirken, ocaklarda olumsuz çalışma koşulları ve kayıt dışılık egemendir.
Gelir vergisinden muaf olan yeraltı işçisinin eline ayda yaklaşık 250 milyon lira para geçmektedir. Yasalarda 7,5 saat olarak görülen günlük çalışma süresi buradaki ocaklarda uygulanmamaktadır. İşveren ve temsilcileri ekiplere 4-6 sarma yapmadan çıkmayacaksınız dediklerinde bunun karşılığı asgari 10-12 saatlik bir çalışma olurken fazla çalışma ücreti ise ödenmemektedir.
Çalışanların SSK primleri gerçek çalışma süresi üzerinden değil, düşük süreler (yılda en fazla 250 gün) üzerinden yatırılmaktadır. İşçilere hizmet sözleşmesi imzalatılmakta, onların bilgileri ve rızaları dışında sık sık işe giriş-çıkış işlemleri yapılmakta, bir çalışma yılını doldurmadıkları ileri sürülerek işçilere yıllık ücretli izin verilmemektedir. Çalışanlara işverenler tarafından iş elbisesi ve koruyucu malzeme verilmediği gibi üretimde kullandığı kazmanın sapı dahi işçilere aldırılmaktadır.
İşyerlerinde işyeri hekimi bulundurulmamakta, ocaklarda sık sık meydana gelen ölümcül iş kazalarından, grizu ve göçüklerden (19 kasım 2000’de Nurullah Ercan’a ait Kayaaltı linyit ocağında meydana gelen iş kazası sonucu 7 işçi can vermişti) sonra ise, yasal sorumluluktan kurtulmak için işyeri hekimi varmış gibi sahte rapor ve belgeler düzenlenmektedir.
Gerek TKİ’den rodövansla kiralanan sahalardan, gerekse mülkiyeti şirketlere ait olan sahalardan çıkan linyitin gerçek üretim ve satış miktarı bilinmemekte, denetimin yetersizliği bu havzada her yıl trilyonlarca vergi kaybına neden olmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) müfettişlerinin ocakları denetimleri açısından da durum iç açıcı değildir. Yıllardır aynı havzada çalışan ve daha önce müfettişleri ocaklarda sadece iş kazaları sonrası gören işçiler, Dev.Maden-Sen’in ısrarlı takibi sonrasında, olması gereken denetime şimdi tanık olmaktadırlar. İşçi Sağlığı ile ilgili yasa, tüzük ve yönetmeliklerin geçerli olmadığı ocaklarda, İş Güvenliği de tamamen işverenlerin insiyatifine terkedilmiştir.
Gökçesu Beldesi’nde Nurullah ERCAN’ın sahibi olduğu Bükköy Madencilik A.Ş., Arafa Madencilik Ltd. Şti., Üçpınar Madencilik Ltd. Şti. ve Kuzey Anadolu Madencilik A.Ş.’ne ait linyit sahaları ve ocakları bulunmaktadır. Bunlar içinde Kuzey Anadolu Madencilik A.Ş.’nin üretim yaptığı sahalar TKİ’den rodövans usulü kiralanmış, diğer sahaların ise TKİ’den mülkiyeti satın alınmıştır. İşveren, kendi sahasında bulunan ocaklarda üretimi daha çok taşeronlar aracılığıyla yapmaktadır. Kimi zaman işverene ait farklı farklı şirketler, kimi zaman da, evrak üzerinde, ocaklarda çalışan işçiler taşeron olarak görünmektedir.
Dev.Maden-Sen Yayın Kurulu tarafından tasarlanmıştır,
Site içeriği kaynak gösterilmek kaydıyla kullanılabilir.