Diyarbakır, Elazığ ve Siirt temsilcilerinin katıldığı toplantı 11 Mart 2006 tarihinde Diyarbakır'da yapıldı.

DEKLERASYON

Diyarbakır ili 2 milyona yaklaşan nüfusu ile Güneydoğu Anadolu Bölgesinin en büyük şehridir. Bölgede yaşanan toplumsal olaylar çerçevesinde alınan önlemler sonucu, nüfusun sosyal ve ekonomik niteliğinde önemli değişiklikler yaşandığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Bölge içinde 1990-1999 yıları arasında yaşanan zorunlu göçler dolayısıyla kentin nüfusu önemli boyutlara ulaşmış, köy-kent nüfus yapılarını etkileyerek nüfusun iktisadi niteliğinde önemli değişiklikler yaratmıştır.

Temel ekonomik faaliyetler tarım (buğday, arpa, pirinç, pamuk ve ayçiçeği), hayvancılık, madencilik, to6prak/çimento, gıda, tekstil ve metal-makine üretimi üzerinedir.

Nüfusun okur-yazarlık niteliğine ilişkin tablo düşündürücüdür. Yaklaşık %56.2 gibi bir okur-yazarlık oranı ülke okur-yazarlık oranı %80.4 ile karşılaştırıldığında çok düşük kalmaktadır.

1997 yılı baz alınarak yapılmış TMMOB araştırmasında saptanan işsizlik oranı %42.3'tür.

Diyarbakır İli'nde hızlı nüfus artışı, altyapı hizmetlerinin yetersizliği, eğitim düzeyinin düşüklüğü, yeterli ve sağlıklı içme suyunun sağlanamaması ve nüfus hareketinin yükselmesinden dolayı ciddi sağlık sorunları mevcuttur.

Yapılan araştırma sonuçlarına bakarak bölgenin yer altı kaynakları potansiyelini belirlemek çok olanaklı görünmemektedir. Gerek metalik cevherler, gerek endüstriyel hammaddeler ve gerekse petrol ve kömür gibi enerji hammaddelerine dönük kapsamlı ve planlı bir arama ve rezerv belirleme faaliyeti söz konusu değildir.

Geçmişte madenciliğin yoğun olarak yapıldığı Ergani ilçesi dışında, madencilik üretiminin etkin olarak sürdürüldüğünden bahsetmek zor olmakla birlikte, son yıllarda mermercilik sektöründe ciddi bir gelişme kaydedildiğini söylemek gerekiyor. Bölgede büyük mermer rezervleri mevcuttur ve bunlar daha çok Hani, Kulp, Hazro ve Çermik İlçelerinde bulunmaktadır.

Mermerciliğe yatırım, dünya genelinde talebin yoğun olmasıyla birlikte, hızla artmıştır. Bu durum sektörde istihdam olanaklarını artırmış ve çok ciddi boyutlara ulaşmış olan işsizlik sorununun çözümüne katkı bulunmaya başlamıştır. İl'de mermer üretimi, ülkede üretilen toplam mermer üretiminin %5.8'ine, plaka üretimi ise %7.4'üne ulaşmış durumdadır.

Diğer yandan, kömür, kurşun/çinko, pomza, kireç, taş kömürü, barit, fosfat, manganez ve çakmak taşı madenleri yönünden zengin rezervler olmasına rağmen, çıkarılması ve işletilmesi konusunda ciddi bir gelişme kaydedilememiştir.

YAŞANAN SORUNLAR

1. Diyarbakır Mermer işçilerinin yaptıkları işe göre aldıkları ücret çok düşüktür. Bölgenin çok özel koşullara sahip olması örgütlenmelerini ve haklarını sosyal bir taraf olarak belirlemelerini engellemektedir. Gerek sermaye birikiminin yetersizliği ve gerekse çalışma ilişkileri büyük ölçüde akrabalık ilişkileri üzerinden yürüdüğünden işçilerin çalışma ortamının normlara uygun hale getirilmesi ve ücret pazarlığı yapmaları ve ücretlerini yükseltmeleri belli bir süre alacak gibi görünmektedir.

2. Sigorta primlerinin yatırılmasında herhangi bir sorun yaşanmazken, bunun denetimine dönük mekanizmalar yoktur.

3. Sosyal hakların kullanımı söz konusu değildir.

4. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği'ne dönük uygulamalar çok yetersizdir. Olması gereken kurum ve uygulamalar yaşama geçirilmemektedir. İşçinin kendisi de bu mevzuatı bilmemektedir.

5. Gelişkin teknolojik girdiği rağmen, ciddi kazaların yaşanması düşündürücüdür. Temel nedeni, işçilere teknolojik kullanımla ilgili yeterince eğitim verilmemesidir. İşçi makine kullanımını çalışırken öğrenmektedir.

6. Kendilerini ilgilendiren İş Kanunu ve uygulamalarına dair bilginin çok yetersiz olduğu ortaya çıkmıştır.

7. Sendikalar ve TİS - Grev ve Lokavt Kanunlarına dönük bilgileri yok denecek kadar azdır.

8. Sendikal örgütlenme, hak alma mücadelesi ve bunların eğitim ve bilinci, bölge koşulları ile birlikte düşünüldüğünde oldukça düşük düzeydedir.

SONUÇ

1. Diyarbakır genelinde işçilerle yaygın bir iletişim ağı geliştirerek sorunların daha detaylı raporlar haline getirilmesi,

2. Madencilik faaliyetlerinin çevreye verdiği zarar ve bunun ekonomik boyutu hakkında detaylı bir raporun hazırlanması,

3. Yerel muhabirler eğitim dökümanlarının ilgili kişilere ulaştırılması ve bu çalışmalarda daha etkin olarak yer almalarının sağlanması

4. Mermer sektöründe İş sağlığı ve İş güvenliği konularında yaşanan olumsuzlukları giderecek uygulanabilir politikalar geliştirilmesi, (Lice'de 36 kişi kronik bronşit)

5. Örgütlü bir zeminin oluşturulması,

6. Eğitim çalışmalarının yoğunlaştırılması,

7. Başka sendikalarla platform oluşturulması,

8. ESM'nin önderliğinde kurultaya yönelik çalışma komisyonunun oluşturulması. Komisyonda İHD, Jeoloji Mühendisleri Odası ve Maden Mühendisleri odasından birer kişinin yer alması,

9. Komisyonun konuyu demokrasi platformuna taşıması.

Dev.Maden-Sen Yayın Kurulu tarafından tasarlanmıştır,
Site içeriği kaynak gösterilmek kaydıyla kullanılabilir.