ÖZEL SEKTÖR MADENCİLİĞİNDE YEREL DURUM ve SORUNLAR KOMİSYONU RAPORU
Kurultayda "Özel Sektör Madenciliğinde yerel durum ve sorunlar" gündeminde beş değişik yerel durumu aktarmak üzere söz alınmıştır. Buna ek olarak Tunçbilek hakkında bilgi rapora eklenmiştir.
İş güvenliği ile ilgili sorunlar yaşamaktayız. Kıdem tazminatları ödenmemekte, iş kazaları olmaktadır. haftalık izin ve yıllık izinler kullanılamamaktadır. Bir işletmede çalışma saatinde 13-14 saat çalışılarak ağır işlerde çalışmaktayız
Saat sabah 7, akşam saat 7 çalışılmaktadır. Son zamanlarda konut üretiminden dolayı birer gün izin alma şansımız vardır. Ama bu kış aylarında yoktur. İş riskimiz vardır. Örneğin polarımız bile sulanmıyor. İşverene karşı nazik davranmak gerekiyor. Bütün bu koşulları kabul eden çalışabiliyor. Özel sektör SSK primlerini asgari ücret üzerinden yatırıyor.
2001 yılında sendikaya üye olduk. Üye olduktan sonra işten uzaklaştırıldık. Uzunca bir dönem mücadele ederek, arkadaşların desteği ile ayakta kalmayı başardık. Gökçesu'da bu örgütlülüğün sonunda SSK primlerimiz maaşımız ve izin haklarımızı aldık ve daha sonra işverenle takım sözleşmesi imzaladık ve izinlerimizi dört aydır kullanıyoruz. Sorunlarımız yok ama diğer işletmelerde bilinen sorunlar halen devam etmektedir.
Kamu kurumunda çalışan işçi sayısı 3000 kişiye yakın, ama örgütlülük durumu yok. Sosyal tesisleri çökmüş durumda. Diğer yandan özel sektörün sosyal tesisleri daha iyi örnek kauşlar yemekhaneleri gibi. Ama onların da yer altı işletmeleri en son teknoloji olması gerekirken halen eski sistem ve eski malzemelerle çalışırlar. Özel sektörün durumları daha vahimdir.
1954-55'lerde başlayan 50 küsur sene içerisinde madenlerin özelleşmesinden kamulaştırılmasına kadar köylerimiz değişik sorunlar yaşamaktadır. 50 senedir istimlak problemleri vardır. Madencilik faaliyetlerinden dolayı köyümüz elektrik su yol gibi hiçbir destek alamamaktadır. Madenlerin çevreye ve doğaya zarar vermektedir. Biz hizmet alabilmek için işverenle ve devletle sürekli restleşmekteyiz. Kitle bilinçsizdir.
Türkiye ve Tavşanlı özel sektör maden ocakları Tunçbilek Kömür havzasında ihale usulü degabaj yapmakta olup bazı şirketlerde kendi hesaplarına çalışmaktadırlar. Bu şirketlerde çalışan işçiler örgütsüz olup, sosyal haklardan mahrum olan arkadaşlardır.
Bu arkadaşlarımız sabah saat 5:30'da evlerinden çıkıp akşam saat 7:30'da evlerine girmektedirler. Hafta tatili fazla mesai ve çalışma ücretleri asgari ücret olup, bu ağır iş koşullarında çalışmaktadırlar. Zaman zaman örgütlülüğe dönük çalışmalar başlatıldı ise de bu çalışmalar işveren tarafından püskürtüldüler. Bu bölgede işveren eziciliği halen devam etmektedir.
Kamu sektöründe de olay çok farklı değildir. Kamu sektöründe de sosyal tesislerde başlatılarak özelleştirme işlemi yapıldı ve sosyal tesisler özelleştirildi. Kömür torbalama adı altında bazı şirketler kurdurularak kömür torbalamayı bu şirketlere vererek de işletme içindeki özelleştirmeyi de bu yöntemle gerçekleştirmiş oldu. Bu torbalama tesislerinde çalışan işçiler de asgari ücretin altında çalışmaktadırlar.
Diğer rödovanslı ocaklarda çalışan ocaklarda benzer sorunlar yaşamaktadır ve bazı şirketler artık işyerlerinde maaş bordrosu yerine bankamatik vererek hak gasplarını garantiye almıştır. Çünkü bankaya yatırılan maaş asgari ücret olup üzerinde ödenen fark fazla mesai, hafta tatilleri ve diğer sosyal alacaklar olarak gösterilmektedir.
Tunçbilek'te çalışan park enerji yer altı ocağında da şartların çok farklı olmadığı da gözlenmekle beraber ağır iş koşulları bu işyerinde çalışan işçilerin kısa sürelerde işlerini terk ettikleri de bilinmektedir.
Genel anlamda diğer bölgelerdeki özel sektör çalışanları ile bölgemizde hiçbir farkın olmadığını bu anlamıyla ciddi bir taban örgütlenmesine ihtiyaç olduğu ve böyle bir çalışmayı diğer sivil toplum örgütleri ile tartışarak bir an önce çalışmalara başlanmasına gerek duyulmaktadır.
1956 yılından ve 1938 yılına kadar balyada çalışan madenler ve balyanın nüfus oranı orada nüfusun geçimin kaynağı haline gelmiş.
Yöremizde görülen çalışma biçiminde, görülen aksaklıklar arasında tecrübesiz, deneyi m eksikliğinden kaynaklı, iş kazaları yoğunluğu artmıştır. Bu durum özel ve kamu sektörlerinde giderek artmakta ve yerel gazete ve televizyonlar bu konularda susturulmuştur. Hastane kayıtları incelendiğinde, özellikle Park Enerji ve Özkar'da daha sık görülüyor.
Genç insanların daha çok kullanıldığı maden sektöründe, güvenlik önlemlerinin alınmadığı, hiçbir sorumluluk duymayan, denetimden de yoksun olduğu için, çalışanların, işgüvencesi olmadığı gibi, iş sağlığı da yoktur. Toplam 7000 müracaattan 450 kişiyi barındıran şirket ihtiyaç duyduğu işçiyi bu toplamdan kurbanlık seçer gibi seçmektedir.
Ocaklar çalışma ortamına uygun olmadığını dile getirerek kapatılan yerler şirkete verilerek, üretime katılmasından bahsederek, toplumda sempati kazanma yoluna gitmişlerdir. Fakat yalancının mumu yatsıya kadar yandı, günümüzde çok büyük tepki yoksa da, sempati de yok.
Diğer sektörlerde de olduğu gibi, kamu sektöründe çalışanlarla, özel sektör işçilerini karşı karşıya getirerek, kendilerinin bu konuda hiçbir sorumluluğu yokmuş gibi davrandılar.
Sefer TOKMAK Şükrü ATASAY Erdem Merih Yücel
(Komisyon Sözcüsü)
Dev.Maden-Sen Yayın Kurulu tarafından tasarlanmıştır,
Site içeriği kaynak gösterilmek kaydıyla kullanılabilir.